De actieradius uit de brochure haal je niet, maar de reden daarvoor is een andere dan de meeste mensen denken. De WLTP-test liegt niet: bij 23 graden op de gemengde cyclus zitten gemeten waarden tussen 0 en 14 procent boven de opgave, en in een zomertest van acht kleine elektrische auto’s waren er vier zelfs zuiniger dan opgegeven. Het probleem zit in twee dingen die de test niet nabootst: snelheid en kou.
Wat snelheid doet
De luchtweerstand groeit met het kwadraat van de snelheid, dus het benodigde vermogen met de derde macht. Van 100 naar 120 km/u kost dat gemeten 26 procent meer verbruik. Op de snelwegcyclus tot 130 km/u lag het verbruik van geteste modellen 54 tot 65 procent boven de WLTP-opgave. Dat is geen defect en geen tegenvallende auto; dat is natuurkunde.
Wat kou doet
Kou is geen vast getal maar een schuifknop. In de Noorse wintertest van januari 2026 met 24 auto’s bij temperaturen van min 7 tot min 32 graden bleef er gemiddeld 38 procent minder actieradius over. Diezelfde test een jaar eerder, bij min 6 tot plus 5 graden, kwam uit op 4 tot 29 procent verlies. Grootschalige vlootdata laat hetzelfde patroon zien: bij 0 graden nog 78 procent van de maximale actieradius, bij min 7 graden 70 procent, met een piek van 115 procent rond 21,5 graden.
| Omstandigheid | Wat er van de actieradius overblijft |
|---|---|
| Rond 21 graden, gemengd rijden | ongeveer 115 procent van de opgave |
| 0 graden | ongeveer 78 procent |
| Min 7 graden | ongeveer 70 procent |
| Min 18 graden in de stad | ongeveer 41 procent |
| Snelweg bij 130 km/u, mild weer | ongeveer 60 tot 65 procent |
De grootste post in de kou is niet de accu maar de kachel: het verwarmen van het interieur kost 1,8 tot 3,3 kW, en dat loopt gewoon door terwijl je stilstaat voor een stoplicht. Daarom is het verlies op korte stadsritten veel groter dan op een lange rit: bij min 7 graden op ritten van 23 kilometer lag het verbruik gemiddeld 70 procent hoger. Voorverwarmen terwijl de auto nog aan de laadpaal hangt, scheelt 9 tot 20 procent op zo’n korte rit.
Wat een warmtepomp echt oplevert
Een warmtepomp verlaagt het verwarmingsvermogen bij min 7 graden met ongeveer 38 procent, wat in de praktijk neerkomt op ruwweg 10 procent meer actieradius bij 0 graden. Onder ongeveer min 15 tot min 20 graden valt dat voordeel grotendeels weg, omdat de pomp dan terugvalt op elektrisch verwarmen. Bij een meerprijs van ongeveer duizend euro is de terugverdientijd in het Nederlandse klimaat lang. Rijd je veel in de winter, dan is het de moeite; rijd je vooral korte ritten in het voorjaar, dan niet.
Waarom je thuis meer kilowatturen betaalt dan de boordcomputer laat zien
Dit is de meest gemaakte rekenfout. De boordcomputer toont het verbruik uit de accu, niet wat er uit het stopcontact is gegaan. Daartussen zit het laadverlies. Bij een laadpaal thuis op vol vermogen is dat onder de 7 procent, maar op gereduceerd vermogen loopt het op tot 8 a 11 procent. Bij snelladen is het efficienter, 1 tot 4 procent bij een warme accu, omdat de boordlader wordt overgeslagen. Aan een gewoon stopcontact is het verlies het grootst, tot ruim 20 procent.
Praktische vuistregel: tel bij het getal van je boordcomputer ongeveer 6 tot 10 procent op als je aan een laadpaal thuis laadt. Rijd je 17,5 kWh per 100 km volgens de auto, dan betaal je in werkelijkheid voor ongeveer 19 kWh.
Hoe snel gaat de accu achteruit
Minder snel dan de verhalen suggereren. In een dataset van 22.700 voertuigen verliest een accu gemiddeld 2,3 procent capaciteit per jaar. De enige factor die dat echt beweegt is snelladen: onder 100 kW blijft het op 1,5 procent per jaar, boven 100 kW loopt het op naar 3,0 procent. Minder dan 4 procent van alle accu’s is ooit vervangen, en accu’s die al langer in de meting zitten stabiliseren.
Wettelijk komt er bovendien een ondergrens: onder Euro 7 moet een accu na vijf jaar of 100.000 km nog 80 procent van zijn capaciteit hebben, en na acht jaar of 160.000 km nog 72 procent. Fabrieksgaranties liggen doorgaans op 70 procent binnen acht jaar of 160.000 km, maar dat is een garantie en geen wettelijke eis; verwar die twee niet.
Wat je zelf in de hand hebt
- Bandenspanning. Een halve bar te laag kost tot 5 procent extra verbruik.
- Bandenkeuze. Zuinige banden leveren 10 tot 20 kilometer extra actieradius.
- Dakdragers. Een dakkoffer kost ongeveer 14 procent, twee fietsen op het dak 25 tot 33 procent. Fietsen achterop kosten veel minder.
- Een aanhanger. Een lege kleine aanhanger kost ongeveer 1 procent, een caravan 54 procent bij 80 km/u en 79 procent bij hogere snelheid.
- Voorverwarmen aan de paal. Op korte winterritten scheelt dat 9 tot 20 procent accu-energie.
Hoe de WLTP-test werkt
De test die de opgave oplevert duurt 1.800 seconden, legt 23,25 kilometer af met een gemiddelde snelheid van 46,5 km/u, en verloopt in vier fasen van stad naar snelweg. Hij wordt uitgevoerd bij 23 graden met de airco en de comfortverbruikers uit. De actieradius wordt bepaald door twee volledige cycli te rijden tot de accu leeg is. Dat is een prima gestandaardiseerde meting, maar het is niet jouw rit in februari op de A2.
Een cijfer dat je veel tegenkomt is dat elektrische auto’s in de praktijk 29 tot 44 procent meer verbruiken dan opgegeven. Belangrijk om te weten: dat is een simulatie, geen meting. Echte praktijkdata voor elektrische auto’s bestaat in Europa nog niet, omdat volledig elektrische auto’s tot 29 november 2026 zijn vrijgesteld van de verplichting om verbruiksdata aan de EU door te geven. Voor benzine- en dieselauto’s is die data er wel, en die verbruiken in de praktijk 19 respectievelijk 12 procent meer dan opgegeven. Bij plug-in hybrides is het verschil dramatisch: 401 procent.
Veelgestelde vragen
Hoeveel actieradius verlies ik in de winter?
Bij lichte vorst ongeveer een kwart tot een derde. Bij strenge vorst, min 15 graden en lager, kan het oplopen tot de helft. Op korte stadsritten is het verlies het grootst, omdat de kachel dan het grootste deel van de energie opsoupeert.
Klopt de vuistregel dat je tweederde van de WLTP haalt?
Als algemene vuistregel voor snelwegritten en winterse omstandigheden komt die aardig uit. In de zomer bij gemengd rijden haal je vaak gewoon de opgave of zelfs meer.
Is een warmtepomp de meerprijs waard?
Ongeveer 10 procent extra actieradius bij 0 graden voor zo’n duizend euro. Rijd je veel in de winter, dan verdient hij zich terug in comfort en bereik; rijd je vooral korte ritten in het zachte seizoen, dan is het geld beter besteed.
Gaat mijn accu snel achteruit?
Gemiddeld ongeveer 2,3 procent per jaar. Wie vooral thuis laadt en snelladen beperkt, zit op ongeveer 1,5 procent. Minder dan 4 procent van alle accu’s is ooit vervangen.
Waarom komt mijn energierekening hoger uit dan de boordcomputer aangeeft?
Door het laadverlies. De boordcomputer telt de energie die uit de accu komt, niet die uit het stopcontact gaat. Reken bij thuisladen op 6 tot 10 procent extra.
Verantwoording
De cijfers over kou komen uit de Noorse wintertests en uit vlootdata van tienduizenden voertuigen, die over snelheid uit onafhankelijke Europese tests, en die over accudegradatie uit een dataset van 22.700 voertuigen. De WLTP-procedure komt uit de verordening zelf. Wij maken op deze pagina steeds onderscheid tussen een meting, een berekening en een simulatie, omdat dat verschil in de meeste artikelen over actieradius wegvalt. Alles is geraadpleegd op 26 augustus 2026.