Een subsidie op een gebruikte elektrische auto klinkt als het eerlijkste klimaatbeleid dat er is. Niet de leaserijder met een nieuwe auto krijgt geld, maar het huishouden dat een occasion zoekt. Toch waarschuwt de Duitse denktank Agora Verkehrswende dat zo’n premie precies verkeerd kan uitpakken. Autoblog zette de analyse op 15 oktober op een rij, met een scherpe slotvraag. Als jij er 3.000 euro bij krijgt en de verkoper vraagt 3.000 euro meer, wie heb je dan geholpen? Die vraag gaat over Duitsland, maar raakt ook de regeling die in Nederland klaarstaat.
Wat Agora precies zegt
De analyse van Agora Verkehrswende van 13 oktober draait om een simpel mechanisme. Een premie verhoogt de vraag, maar het aanbod van gebruikte elektrische auto’s kun je op korte termijn nauwelijks vergroten. Komen er meer kopers met subsidie op een krappe markt, dan kunnen verkopers hogere prijzen vragen. De denktank verwacht daarom dat een aankoopsubsidie de prijzen van occasions eerder opdrijft dan verlaagt.
De cijfers die Agora noemt, gaan allemaal over de Duitse markt. In augustus 2026 was 5,3 procent van de gebruikte auto’s die van eigenaar wisselden volledig elektrisch, tegen 3,9 procent een jaar eerder. Tussen maart en juni stegen de vraagprijzen van gebruikte EV’s in Duitsland volgens Autoblog met ongeveer 15 procent, en vooral occasions onder de 25.000 euro werden schaarser. Daar komt bij dat er door de lagere verkoop van nieuwe EV’s in 2024 de komende jaren minder leaseauto’s terugkomen op de tweedehandsmarkt.
In plaats van een aankooppremie stelt Agora een laadtegoed voor, gericht op huishoudens met een lager inkomen en zonder eigen laadplek. Dan help je mensen met de kosten van het rijden zelf, zonder aan de prijs van de auto te komen.
Waarom Nederland in dit verhaal zit
Het opvallendste getal uit de analyse gaat over ons. In de eerste helft van 2026 verlieten volgens Agora 33.700 gebruikte elektrische auto’s Duitsland, terwijl er maar 4.700 binnenkwamen. Die auto’s gingen vooral naar Denemarken, Nederland, Finland en België, landen waar auto’s met een verbrandingsmotor zwaar worden belast.
Dat betekent dat een deel van de Duitse occasions die jij hier op een Nederlandse site ziet staan, uit die stroom komt. Mijn inschatting is dat een Duitse aankoopsubsidie die stroom kleiner maakt. Als een Duitse koper er geld bij krijgt, blijft een auto eerder in Duitsland en wordt hij minder vaak naar Nederland gehaald. Dat staat niet in de analyse, het is een rekensom die ik eraan vastknoop, maar het laat zien dat een Duits besluit ook iets met het aanbod hier doet.
Het omgekeerde gebeurt al jaren. Eind september schreven we dat betaalbare Nederlandse occasion-EV’s naar het buitenland verdwijnen, zodra de terugbetaaltermijn van de oude SEPP-subsidie verstreken is. Subsidie en export zijn op de occasionmarkt nauw met elkaar verbonden.
Hoe de Nederlandse regeling zich verhoudt
Ook Nederland krijgt geld voor gebruikte elektrische auto’s, maar de opzet is anders dan een brede aankooppremie. Het is een vervangingspremie. Je levert een oude benzine- of dieselauto in emissieklasse euro-1 tot en met euro-4 in voor de sloop, en koopt er een gebruikte EV voor terug. Zoals we in september beschreven, noemde de staatssecretaris toen 4.000 of 6.000 euro voor huishoudens met een laag inkomen, met een budget van 52,4 miljoen euro. De bedragen en inkomensgrenzen waren op dat moment nog niet definitief. De details staan in ons stuk over de voorwaarden van de subsidie voor een tweedehands EV.
Die beperkingen dempen het effect dat Agora beschrijft. Niet iedere koper krijgt geld, alleen een kleine groep die ook nog een oude auto moet laten slopen. Maar de groep die meedoet, zoekt allemaal in hetzelfde segment, de goedkoopste elektrische occasions. Juist daar is het aanbod het krapst, in Duitsland en hier. Een premie van 6.000 euro is in dat segment een groot deel van de prijs van de auto, en dan ligt het voor de hand dat een verkoper zijn vraagprijs wat minder snel laat zakken.
Wat dit betekent als je nu een occasion zoekt
Op 15 oktober schreven we dat gebruikte elektrische auto’s in september voor de derde maand op rij iets goedkoper werden, maar nog altijd duurder zijn dan een jaar eerder. De analyse van Agora maakt het wachten niet aantrekkelijker.
- Kom je niet in aanmerking voor de sloopregeling, dan heb je niets aan wachten op subsidie. Een regeling kan in jouw segment zelfs prijsverhogend werken.
- Kom je wel in aanmerking, wacht dan op het moment dat het loket echt opengaat en bewaar je oude auto tot die tijd. Zonder in te leveren auto doe je niet mee.
- Kijk bij een geïmporteerde occasion extra goed naar de accu. Ook Agora pleit voor een internationale standaard om de batterijkwaliteit te beoordelen, juist omdat zoveel auto’s de grens over gaan.
Ik vind de waarschuwing van Agora terecht. Een premie op een markt met te weinig auto’s belandt voor een deel bij de verkoper, en dat is geen Duits probleem maar gewone economie. De Nederlandse regeling is smaller en daardoor minder riskant, maar ook hier geldt dat je de premie alleen echt voelt als je de prijs van de auto zelf scherp in de gaten houdt.
