Een auto zonder stuur en zonder pedalen die betalende passagiers vervoert, was tot vannacht een rendering op een podium. Sinds vanochtend rijdt hij. Tesla heeft in Austin de productieversie van de Cybercab in gebruik genomen, en bezoekers van het lanceringsevenement konden meteen een rit boeken via de app.
Twee Nederlandse sites brachten het nieuws vanochtend vrijwel gelijktijdig. Tweakers schreef dat Tesla start met Cybercab-robotaxi’s zonder stuur of pedalen en citeert de New York Times, die het aantal in Texas op 45 stuks houdt. Autoblog beschreef in de Cybercab is hier hoe het voertuig er van binnen uitziet. Ik heb allebei de stukken gelezen en de vraag die ik hier wil beantwoorden is een andere: wat betekent dit voor iemand die in Nederland rijdt?
Wat er precies rijdt in Austin
De Cybercab is een tweezitter met twee vlinderdeuren, 1,41 meter hoog en 1,75 meter breed. De instap ligt op 42 centimeter, er is ruim een meter beenruimte en 97 centimeter hoofdruimte, en de stoelen kunnen 35 graden achterover. Verder vind je binnen een touchscreen, bekerhouders en knoppen voor de stoel en de airco. De kofferbak is met 572 liter opvallend groot voor zo’n klein voertuig, met een maximale belading van 100 kilo. Een frunk is er niet.
Omdat er niemand hoeft op te letten, zet Tesla in op vermaak: streamen in 4K, gamen in een Arcade-omgeving op de Unreal Engine, en het systeem wist je inloggegevens automatisch zodra de rit voorbij is. Dat laatste is geen detail, want een deelauto die je Netflix-account onthoudt, is een probleem. Overigens is entertainment achter het stuur bij Tesla geen nieuwe hobby, zoals we eerder beschreven in hoe Tesla gamen in de auto mogelijk maakt.
Het rijden gebeurt op negen camera’s: acht aan de buitenkant en één in het interieur, die tussen de ritten door de cabine scant op achtergebleven spullen of vuil. Voor noodgevallen zit er een fysieke stopknop in het dak en een mechanische hendel om het portier te openen. Tesla laat zelf zien hoe dat eruitziet.
De officiële introductievideo van Tesla toont de auto in het verkeer van Austin, het instappen via de vlinderdeuren en de bediening via het scherm.
Wat het nog niet is
Het is verleidelijk om dit als een omslagpunt te lezen, en op één punt is het dat ook: dit is het eerste voertuig dat vanaf de tekentafel is gebouwd zonder enige handmatige bediening. Maar de schaal is bescheiden. Vijfenveertig auto’s in één stad is een proef, geen vloot. Op de robotaxipagina van Tesla staat dat het bedrijf ritten aanbiedt in Austin, Dallas, Houston, Miami, Orlando en Tampa, maar die worden grotendeels gereden met aangepaste Model Y’s, waarbij soms nog een medewerker achter het stuur zit. De Cybercab zelf rijdt vooralsnog alleen in Austin.
Ook is de auto niet te koop. Tesla mikt volgens Autoblog op een richtprijs tussen de 25.000 en 30.000 dollar, maar dat is een intentie zonder leverdatum, en het bedrijf exploiteert de huidige exemplaren zelf. Ondertussen kijkt de Amerikaanse verkeersveiligheidsautoriteit NHTSA mee: omdat het voertuig niet voldoet aan de traditionele inrichtingseisen voor auto’s, is er een evaluatie gestart. Dat is geen formaliteit. Een stuur is in de Amerikaanse regelgeving nog steeds het uitgangspunt.
Waarom Europa nog niet aan de beurt is
De vraag die ik het vaakst krijg, is of dit hier ook kan. Het korte antwoord is nee, en dat ligt niet aan de techniek maar aan de toelating. Een auto mag in Europa de openbare weg op met een typegoedkeuring, en die goedkeuring gaat uit van een bestuurder die de controle kan overnemen. Een voertuig zonder stuur en pedalen past daar niet in.
Wat wél mag, is testen. De Rijksoverheid schrijft op de pagina over wanneer je een volledig zelfrijdende auto kunt kopen dat bedrijven en onderzoeksinstellingen inmiddels op de openbare weg mogen testen omdat de wetgeving daarvoor is aangepast, en dat de RDW vooraf beoordeelt of dat veilig kan. Over de commerciële stap is de toon een stuk voorzichtiger: er zijn nog veel tussenstappen nodig voordat volledig zelfrijdende auto’s te koop zijn, en hoelang dat duurt valt niet te voorspellen.
Daar komt bij dat het Nederlandse wegbeeld lastiger is dan dat van Austin. Brede rechte lanen zonder fietsers zijn iets anders dan een dorpskern met een fietsstraat, een bezorgbus op de stoep en een zebrapad met schoolkinderen. Autonome systemen worden getraind op de situaties die ze zien, en die zien ze hier niet.
Wat ik ervan vind
Ik heb het robotaxiverhaal lang genoeg gevolgd om er nuchter in te zijn. Toen we in 2019 schreven dat het Tesla Robotaxi-netwerk in 2020 zou draaien, klopte daar weinig van. Dat het er nu echt staat, zij het met vijfenveertig auto’s in één stad, is dus wel degelijk een prestatie.
Tegelijk zou ik er voor Nederland geen enkele beslissing op baseren. Wie nu een auto koopt, koopt een auto die hij zelf bestuurt, en dat blijft de komende jaren zo. Het interessante aan de Cybercab zit niet in de autonomie maar in de vorm: een tweezitter zonder stuur die 572 liter bagage meeneemt, laat zien hoeveel ruimte je overhoudt als je de bestuurdersplek schrapt. Die les geldt ook voor gewone elektrische auto’s, en die zie ik liever eerder terug dan later. Voor autonoom vervoer op Nederlandse wegen zijn we nog een reeks toelatingsstappen verder, en die staan los van wat er in Texas rijdt.
