Slapend in de spits met autopilot op de bon: wat mag wel in Nederland?

Door

4 min lezen

Bestuurder met handen los van het stuur terwijl Tesla Assisted Driving de auto over een natte weg stuurt

Ogen dicht, handen van het stuur, midden in de ochtendspits. Zo trof de Canadese politie op dinsdag 10 november 2026 een Tesla-bestuurder aan op Highway 417 bij Ottawa. De agent filmde het eerst met zijn bodycam en hield de bestuurder daarna aan. Electrek schreef erover en telt minstens vijf van zulke gevallen die de Canadese politie dit jaar naar buiten bracht. Het gaat om Canada, niet om Nederland. Maar hier rijden sinds april 2026 ook Tesla’s met het systeem dat lang FSD Supervised heette. Wat mag je met zo’n rijhulp in Nederland, en wanneer ben je strafbaar?

Wat er in Canada gebeurde

De politie van Ontario noemde geen merk en geen systeem. Op de foto die ze deelde staat volgens Electrek een Model Y van de nieuwe generatie. De bestuurder krijgt een aanklacht wegens onvoorzichtig rijden, met in Ontario een vaste boete van 490 Canadese dollar en zes strafpunten. Gaat de zaak naar de rechter, dan kan dat volgens de wet in Ontario oplopen tot een veel hogere boete, een rijverbod en zelfs celstraf. De boodschap van de politie was dat je ook met een auto die zelf kan sturen gewoon moet blijven opletten.

Electrek legt de oorzaak deels bij de techniek. Juist omdat het systeem steeds langere stukken zonder ingreep rijdt, verslapt de aandacht. Volgens de site kijkt de cabinecamera van Tesla vooral naar de stand van het hoofd, en werkt de bewaking ook als de bestuurder een zonnebril draagt. Dat is de lezing van Electrek.

Wat het systeem in Nederland mag

De RDW gaf in april 2026 als eerste in Europa goedkeuring voor FSD Supervised. Daarmee mag het systeem hier op de openbare weg veel rijtaken overnemen, ook buiten de snelweg. Maar het blijft een rijhulpsysteem en geen zelfrijdende auto. In een toelichting van juni 2026 omschrijft de RDW het als een aanvulling op de bestuurder, met continue en strikte bewaking van de bestuurder in de auto.

Op 3 november 2026 keurde de RDW bovendien een update goed. Het systeem heet voortaan Tesla Assisted Driving, mag nog hooguit 10 procent boven de limiet rijden en staat bij elke start weer op 0 procent marge. In het bericht over die update is de RDW kort over wie er aan het stuur zit. Letterlijk “The driver remains responsible for driving.” Wat die update in de auto verandert, lees je in ons stuk over de nieuwe grens van 10 procent.

In de praktijk betekent dat dat je je aandacht bij de weg houdt terwijl het systeem rijdt, en dat je op elk moment het stuur kunt overnemen. Een camera in de auto let daarop. Je mag niet slapen, niet onderuitgezakt een film kijken en niet met je telefoon in de hand zitten. Voor dat laatste geldt gewoon het verbod op een vastgehouden telefoon tijdens het rijden, ook als de auto stuurt. Dat de auto het meeste werk doet, maakt jou in de ogen van de wet niet tot passagier.

Wanneer je strafbaar bent

Een apart artikel over slapen achter het stuur heeft de Nederlandse wet niet. Wel verbiedt artikel 5 van de Wegenverkeerswet elk gedrag waardoor gevaar op de weg ontstaat of kan ontstaan, of waardoor het verkeer wordt gehinderd. Wie met de ogen dicht in de spits rijdt, valt daar al snel onder, met of zonder rijhulp. Gebeurt er een ongeluk waarbij iemand overlijdt of zwaargewond raakt, dan komt artikel 6 in beeld. Dat gaat over een ongeval dat aan jouw schuld te wijten is, en een systeem dat aan stond neemt die schuld niet over.

Ook bij gewone overtredingen ben jij het aanspreekpunt. Rijdt de auto met een ingestelde marge te hard, dan krijg jij de bekeuring en niet Tesla. De boete hangt aan het kenteken, niet aan het systeem dat op dat moment stuurde. Dat geldt net zo goed voor adaptieve cruisecontrol en rijstrookassistentie in andere merken.

Wat dit voor jou betekent als je ermee rijdt

Het Canadese voorbeeld laat vooral zien waar het misgaat. Niet op een moeilijk kruispunt, maar op een lange, saaie rit waarbij het systeem het lang goed doet. Daar ligt ook voor Nederlandse rijders het risico. Een paar dingen die helpen:

  • Neem waarschuwingen over je aandacht serieus. Ben je moe, stop dan op een parkeerplaats in plaats van het systeem harder te laten werken.
  • Laat de snelheidsmarge op 0 procent staan. Elke bekeuring is voor jou, ook als de auto zelf versnelde.
  • Rijd je over de grens, controleer dan of het systeem daar mag. De Nederlandse goedkeuring wordt door een aantal landen erkend, maar een Europees besluit is er nog niet.

Ik vind de Nederlandse aanpak eerlijk gezegd helder. Het systeem mag veel, maar de verantwoordelijkheid verschuift geen millimeter. Wie dat onthoudt, heeft er een prettige hulp aan op lange ritten. Hoe het met de Europese goedkeuring staat en waarom de naam FSD verdwijnt, lees je in ons stuk over de Duitse steun voor het systeem.

Mark van den Berg avatar

Geschreven door

Verder lezen