Tussen vier en negen uur ’s avonds staat het stroomnet in Nederland het meest onder druk. Mensen komen thuis, het fornuis gaat aan, de warmtepomp draait en de auto gaat aan de laadpaal. Netbeheer Nederland vraagt EV-rijders daarom deze winter om in die uren niet te laden. Het landelijke initiatief heet netbewust thuisladen, meldde Autoblog op 29 oktober. Hieronder lees je welke uren het precies gaat, wat je laadpaal of app ervoor moet kunnen, of je er iets mee verdient en wanneer je de functie beter even uitzet.
Welke uren het gaat en hoe het werkt
Het gaat om werkdagen van november tot en met februari, tussen 16:00 en 21:00 uur. Doe je mee en sluit je in die uren je auto aan, dan zet de laadpaal het laden stil of brengt hij het vermogen sterk terug. Het laden schuift door naar later op de avond of de nacht. Autoblog geeft het voorbeeld van iemand die om half zes de stekker erin steekt: de paal praat dan wel met de auto, maar levert nul kWh tot het venster voorbij is.
Netbeheer Nederland doet dit niet alleen. Zo’n twintig energieleveranciers, leasemaatschappijen en laadpaalbedrijven werken mee, onder wie Eneco, Vattenfall, Ayvens en de ANWB. De netbeheerders willen dat aantal nog uitbreiden. Het gaat in totaal om ongeveer 900.000 thuislaadpunten. Eerder waren er al proeven en regionale projecten, maar een landelijke aanpak is nieuw.
Waarom die paar uur zoveel uitmaken, schreven we eerder in ons stuk over massaal thuisladen en een vol stroomnet. Het net is gebouwd op de piek, niet op het gemiddelde. Een auto die om zes uur ’s avonds met elf kilowatt begint te laden, telt precies mee op het slechtste moment van de dag.
Wat je laadpaal of app moet kunnen
Netbewust laden loopt via de app van je laadpaalaanbieder, energieleverancier of leasemaatschappij. Daar zet je de functie aan of uit. Dat betekent ook dat je laadpaal online moet zijn en aangestuurd moet kunnen worden door een van de partijen die meedoen. Heb je een paal zonder internetverbinding, of een aanbieder die niet op de lijst staat, dan is er voorlopig niets om aan te zetten. Autoblog noemt geen lijst met automerken of apps, dus de snelste manier om erachter te komen is in de app van je eigen aanbieder kijken of hem te mailen.
Voor leaserijders ligt het vaak al klaar. Een leasemaatschappij die de thuislaadpaal regelt, beheert die paal meestal ook op afstand. Ayvens is een van de deelnemers, dus vraag bij je leasemaatschappij na of de functie al aan staat. Rijd je privé, dan is het vooral een kwestie van je eigen app openen.
Belangrijk is de uitweg. Heb je de auto toch ’s avonds nodig, dan zet je de functie met één knop in de app uit en laadt de auto weer op vol vermogen. Je zit dus nooit vast aan het venster.
Kost het je bereik? Een rekensom
De vraag die bij de meeste mensen opkomt is of de auto de volgende ochtend wel vol genoeg is. Dat kun je zelf narekenen. Een elektrische auto verbruikt doorgaans 15 tot 20 kWh per 100 kilometer, zoals we in ons stuk over normaal verbruik uitlegden. Rij je 50 kilometer per dag, dan gaat het om 7,5 tot 10 kWh die terug moet.
Een thuislaadpaal op drie fasen laadt met 11 kW, dus zo’n dagrit staat er in minder dan een uur weer in. Op een enkele fase met 3,7 kW duurt het twee tot drie uur. Tussen negen uur ’s avonds en zeven uur ’s ochtends liggen tien uur. Zelfs op een enkele fase is dat genoeg voor ruim 35 kWh, en dat is voor de meeste woon-werkritten ruim voldoende. Pas als je dagelijks honderden kilometers rijdt en een grote accu vanaf bijna leeg wilt vullen, wordt het krap. Die rijders hebben de uitknop.
Wat er wel verandert, is het moment waarop de accu vol is. Wie gewend is om bij thuiskomst de auto al half te laden voor een avondrit, merkt het verschil. Voor iedereen die ’s avonds gewoon thuisblijft, is de auto de volgende ochtend net zo vol als anders.
Bespaar je er iets mee?
Een vaste vergoeding voor meedoen noemt Autoblog niet. Het geldelijke voordeel hangt af van je energiecontract. Met een dynamisch contract betaal je per uur de beursprijs, en die ligt in de avondpiek vaak hoger dan ’s nachts. Dan scheelt verschuiven geld. Met een vast of variabel contract betaal je de hele dag hetzelfde tarief en levert netbewust laden je direct niets op.
Op de langere termijn speelt er wel iets. De netkosten stijgen, zoals we schreven in ons stuk over netkosten in 2027, en een deel van die kosten komt voort uit het verzwaren van het net voor de piek. Hoe minder auto’s in de spits laden, hoe minder er verzwaard hoeft te worden. Dat merk je niet op je eerstvolgende rekening, maar het is wel waarom netbeheerders dit vragen.
Wie meer uit zijn laadpaal wil halen dan alleen verschuiven, kan kijken naar de ERE-regeling, waarmee je een vergoeding krijgt voor de groene stroom die je thuis laadt. Die regeling staat los van netbewust laden en kun je er gewoon naast gebruiken.
Wanneer zet je hem beter uit?
Er zijn situaties waarin het venster onhandig valt. Werk je in ploegendienst en vertrek je om tien uur ’s avonds, dan wil je de auto juist in de vroege avond laden. Heb je een lange rit gepland die avond, dan geldt hetzelfde. Ook wie thuis zonnepanelen heeft, heeft er in de winter weinig aan, want om vier uur ’s middags is er in december geen zon meer om op te laden.
In al die gevallen is de knop er. Dat maakt het verzoek redelijk, vind ik. Netbeheer Nederland vraagt geen offer, alleen dat je laadpaal een paar uur wacht op een moment dat je auto toch op de oprit staat. Of een vrijwillige aan-uitknop zonder geldelijke beloning genoeg mensen overhaalt, is een vraag die Autoblog zelf ook stelt. Mijn inschatting is dat het vooral afhangt van hoe het standaard staat: wie de functie zelf moet zoeken, laat hem vaak liggen. Wie hem al aan ziet staan, laat hem staan.
Mijn advies is daarom eenvoudig. Open deze week de app van je laadpaal, kijk of netbewust laden ertussen staat en zet hem aan. Je verliest er bij gewoon gebruik niets mee, en op de avonden dat je de auto wel nodig hebt, zet je hem met een tik weer uit.
