Over tien weken gaat de pseudo-eindheffing in, en de verwachting is dat zakelijke rijders massaal overstappen op een elektrische auto. Dat is precies wat het kabinet wil. Toch zit er een addertje in, schrijft Autoblog op basis van een waarschuwing van restwaardebepaler Indicata. Al die extra lease-EV’s komen over een paar jaar tegelijk op de occasionmarkt, en dat kan de waarde van elektrische auto’s onderuit halen. Wat betekent dat voor jou, of je nu zakelijk rijdt, privé een nieuwe EV koopt of op een betaalbare occasion wacht?
Waarom de heffing zoveel extra EV’s oplevert
Even kort de regel. Vanaf 1 januari 2027 betaalt een werkgever 12 procent van de cataloguswaarde per jaar voor elke auto van de zaak met uitstoot die ook privé wordt gebruikt. Hoe dat in euro’s uitpakt, rekenden we eerder uit in ons stuk over wat de pseudo-eindheffing kost voor een zakelijke benzineauto. Voor een middenklasser van 40.000 euro is het 4.800 euro per jaar. Volledig elektrische auto’s vallen erbuiten, en dus kiest bijna elke werkgever voor de stekker.
Indicata rekende uit wat dat doet met de markt. Er rijden in Nederland bijna 800.000 elektrische auto’s en er komen er zonder de heffing iets meer dan 100.000 per jaar bij. Door de heffing verwacht Indicata jaarlijks zeker 70.000 extra elektrische auto’s in de zakelijke lease. De groei van het aantal EV’s zou daarmee bijna verdubbelen.
Jan Jaap Koops van Indicata vertelde in De Nationale Autoshow op BNR waar het probleem zit. Leaseauto’s hebben een leven na de lease. Na vier of vijf jaar lopen de contracten af en gaan de auto’s naar de tweedehandsmarkt. Volgens Koops voel je de gevolgen daarvan rond 2030. “Zolang vraag en aanbod niet meer met elkaar in evenwicht zijn, heb je een probleem,” aldus Koops.
Twee datums die samenvallen
Wat in de discussie weinig aandacht krijgt, is dat 2030 om nog een reden een kantelpunt is. De heffing kent overgangsrecht. Een fossiele leaseauto die vóór 1 januari 2027 aan een werknemer ter beschikking is gesteld, valt er voorlopig buiten. Dat overgangsrecht zou op 17 september 2030 eindigen, maar het kabinet schoof die datum in de Miljoenennota op naar 31 december 2030, meldde Autoblog in september.
Leg die datums naast elkaar en je ziet waarom het rond de jaarwisseling 2030 op 2031 druk kan worden. De eerste golf lease-EV’s uit 2027 komt dan uit zijn contract. Tegelijk verliezen de laatste fossiele leaseauto’s hun uitzondering, en ook die bestuurders stappen dan grotendeels over op elektrisch. Dat is geen voorspelling van mij en ook geen berekening van Indicata. Het is wat de regels en de looptijden van leasecontracten samen laten zien.
| Moment | Wat er gebeurt |
|---|---|
| 1 januari 2027 | Pseudo-eindheffing van 12 procent gaat in voor nieuwe fossiele auto’s van de zaak |
| Vanaf 2027 | Volgens Indicata jaarlijks zeker 70.000 extra EV’s in de zakelijke lease |
| Rond 2030 tot 2032 | Leasecontracten van vier à vijf jaar uit 2027 lopen af, ex-lease EV’s naar de occasionmarkt |
| 31 december 2030 | Overgangsrecht voor fossiele leaseauto’s van vóór 2027 eindigt |
Wat het betekent voor wie zakelijk rijdt
Je zou denken dat een leaserijder hier buiten staat. Je levert de auto in en de restwaarde is het probleem van de leasemaatschappij. Zo eenvoudig is het niet. De leasemaatschappij schat vooraf wat de auto na vier of vijf jaar nog waard is, en het verschil met de nieuwprijs zit in je maandbedrag. Autoblog wees er vorige week in een stuk over de afschrijving van elektrische leaseauto’s op dat leasemaatschappijen bij EV’s een extra marge inbouwen omdat de markt wispelturig is.
Als ook de restwaardebepalers nu openlijk waarschuwen voor een overschot rond 2030, ligt het voor de hand dat leasemaatschappijen voorzichtiger gaan rekenen. Dat betekent een lagere geschatte restwaarde en dus een hoger leasebedrag. Voor jou als berijder telt de bijtelling, maar voor je werkgever wordt het budget per auto krapper. In de praktijk merk je dat aan de keuzelijst. Ik zou bij een nieuw contract dan ook kijken naar merken en modellen die hun waarde goed vasthouden, omdat Koops verwacht dat de verschillen tussen merken en modellen juist groot worden.
Wat het betekent als je privé koopt
Voor wie zelf een nieuwe elektrische auto koopt, is dit het eerlijkste deel van het verhaal. Waardeverlies is bij elke nieuwe auto de grootste kostenpost, en hoe dat bij een EV in het eerste jaar werkt, lees je in ons stuk over waardevermindering van een elektrische auto. Komen er rond 2030 tienduizenden extra jonge occasions bij, dan drukt dat de prijs van elke vergelijkbare EV die je dan wilt verkopen. Koop je nu nieuw en wil je hem over vier jaar inruilen, dan valt jouw verkoopmoment precies in die golf.
Dat is geen reden om niet elektrisch te kopen. Het is wel een reden om langer te plannen. Wie een EV koopt om er acht of tien jaar in te rijden, heeft weinig last van een tijdelijke dip in de occasionprijzen. Wie elke drie of vier jaar wisselt, kan beter rekening houden met een lagere inruilwaarde dan de huidige prijzen doen vermoeden.
Voor de occasionkoper is het juist goed nieuws. Op dit moment zijn tweedehands elektrische auto’s nog duurder dan een jaar geleden, en de prijzen zakken maar langzaam. Dat beschreven we in ons stuk over of je nu een tweedehands EV koopt of wacht. Komt die golf ex-lease auto’s er inderdaad, dan wordt het aanbod jonge EV’s met een redelijke kilometerstand vanaf 2030 een stuk ruimer. Kan je huidige auto nog een paar jaar mee, dan speelt de tijd in jouw voordeel.
Waar het nog kan schuiven
Twee kanttekeningen. De cijfers van Indicata zijn een verwachting en geen meting. Hoeveel werkgevers echt overstappen, hangt ook af van wat er nog met de regeling gebeurt, en Autoblog sluit zijn stuk niet voor niets af met de constatering dat het laatste woord er nog niet over is gezegd. Daarnaast verdwijnen niet alle ex-lease auto’s in Nederland. Een deel gaat naar het buitenland, zoals we zagen bij de export van betaalbare occasion-EV’s. Hoe groter die stroom naar het buitenland, hoe kleiner het overschot hier.
Mijn conclusie is daarom genuanceerd. De pseudo-eindheffing jaagt de zakelijke markt naar elektrisch, en dat is goed voor wie straks een betaalbare occasion zoekt. Maar wie nu nieuw koopt en kort wil rijden, of wie een leasebudget beheert, doet er verstandig aan om de restwaarde rond 2030 niet te rooskleurig in te schatten.
